• Tax In Australia - what you need to know transcript in Vietnamese

    Introduction

    Nếu quý vị sắp sửa bắt đầu đi làm hay nhận trợ cấp của chính phủ từ Cơ Quan Centrelink, phần trình bày này sẽ cung cấp cho quý vị những thông tin cần thiết về hệ thống thuế khoá của Úc. Nếu đang sinh sống tại Úc và kiếm được tiền, quý vị có thể phải trả thuế cho chính phủ Úc. Sở Thuế Vụ Úc thu thuế cho chính phủ.

    Thông thường quý vị phải trả thuế đối với khoản lợi tức mình kiếm được từ:

    • việc làm
    • một doanh vụ
    • trợ cấp của chính phủ như tiền trợ cấp của Centrelink
    • lợi tức từ tiền đầu tư.

    Khoản tiền thuế quý vị phải trả là bao nhiêu tùy thuộc vào:

    • lợi tức quý vị kiếm được
    • quý vị có phải là cư dân Úc hay không xét về mặt thuế khóa, và
    • quý vị có số hồ sơ thuế (tax file number) hay không - đây là số căn cước cá nhân mà quý vị phải giữ cho an toàn.

    Nói chung quý vị được coi là cư dân Úc xét về mặt thuế khóa nếu:

    • quý vị đến Úc và sinh sống tại đây vĩnh viễn
    • là học sinh nước ngoài, hay
    • đang ở thăm Úc trên sáu tháng, làm một công việc và cư ngụ tại cùng một chỗ ở trong hầu hết thời gian này.

    Nếu quý vị kiếm ra tiền từ công việc làm, chủ nhân của quý vị sẽ trừ bớt thuế từ tiền lương của quý vị trong suốt năm làm việc. Ðây là cách thức hầu hết mọi người trả thuế.

    Chính phủ sử dụng tiền thuế để cung cấp các dịch vụ giá trị cho cộng đồng gồm:

    • bệnh viện
    • trường học và trường đại học
    • cảnh sát
    • đường lộ, đường xe lửa và phi trường, và
    • các trợ cấp của chính phủ và các giúp đỡ khác quý vị có thể được hưởng.

    Chính phủ cũng giúp cho người dân Úc hưởng được những chăm sóc về y tế gọi là Medicare. Ðể giúp tài trợ cho chương trình này, người thọ thuế phải trả khoản lệ phí Medicare.

    Muốn biết thêm thông tin xin vào trang mạng www.ato.gov.au hay gọi số 13 28 61 để hỏi về thuế khóa cá nhân của mình.

    Nếu không nói rành tiếng Anh và muốn nói chuyện với nhân viên thuế vụ, xin gọi cho Dịch Vụ Thông Phiên Dịch qua số 13 14 50 để được giúp đỡ.

    TFN

    Nếu quý vị đang sống tại Úc và kiếm ra tiền hay đang lãnh trợ cấp của Centrelink, quý vị có thể phải trả thuế cho chính phủ Úc.

    Muốn theo đúng các luật lệ về thuế khóa của Úc, việc đầu tiên quý vị phải làm là xin một số hồ sơ thuế (TFN).

    Số hồ sơ thuế là một số độc nhất Sở Thuế cấp cho mỗi cá nhân và tổ chức để họ có thể xác định ra và tìm các hồ sơ về quý vị.

    Số hồ sơ thuế là một số quý vị sẽ dùng suốt đời và vì vậy xin hãy giữ cho kín đáo và an toàn.

    Ðừng để người nào khác sử dụng số hồ sơ thuế của quý vị cho dù đó là bạn bè hay người thân đi nữa. Ðể cho người khác sử dụng, đem bán hay cho đi số hồ sơ thuế của mình có thể gây ra những rắc rối rất nghiêm trọng cho quý vị.

    Chỉ cung cấp số hồ sơ thuế của quý vị cho người nào hay tổ chức nào có lý do thực sự chính đáng như:

    • Sở Thuế Vụ
    • ngân hàng của quý vị
    • chủ nhân của quý vị sau khi quý vị bắt đầu làm việc - không cung cấp số hồ sơ thuế trong đơn xin việc

    Giữ số hồ sơ thuế và các chi tiết lý lịch khác một cách an toàn giúp ngăn ngừa tội mạo lý lịch khi kẻ gian sử dụng lý lịch của người khác để phạm pháp.

    • Nếu số hồ sơ thuế bị mất, bị đánh cắp hay bị sử dụng sai mục đích, hãy báo cho Sở Thuế Vụ biết ngay bằng cách điện thoại số 1800 060 062.

    Nếu quý vị di dân đến Úc hay đang có chiếu khán tạm thời cho phép quý vị làm việc tại Úc, quý vị có thể:

    • xin số hồ sơ thuế tại trang mạng www.ato.gov.au - chọn 'Individuals',
    • gọi số 13 28 61, hay
    • đến một văn phòng của Sở Thuế Vụ hay văn phòng Centrelink để xin và điền vào mẫu đơn xin số hồ sơ thuế.

    Quý vị cần có số hồ sơ thuế khi nhận việc làm. Nếu bắt đầu làm việc trước khi có số hồ sơ thuế, quý vị có 28 ngày để xin và nạp cho chủ nhân của quý vị. Nếu không có số hồ sơ thuế, chủ nhân của quý vị có thể trừ thêm thuế từ lương của quý vị và vì thế quý vị và gia đình sẽ còn lại ít tiền hơn cho đến khi quý vị khai thuế vào cuối năm.

    Azubuike (chỉ vào hộp đựng cam)

    Ðằng kia kìa- rẻ quá.

    Faraji (nhìn vào chiếc xe hơi một cách thèm thuồng)

    Ồ coi nè Azubuike. Tôi thực sự cần một chiếc như vầy.

    Azubuike  

    Tất nhiên rồi. Thế nhưng anh có biết rằng nếu anh làm việc mà không có số hồ sơ thuế, chuyện này có thể gây thiệt hại cho anh?

    Faraji  

    Tại sao?

    Azubuike  

    Tại vì chủ của anh sẽ phải trừ thuế từ lương của anh ở mức cao nhất và vì thế anh sẽ bỏ túi được ít tiền hơn

    Faraji  

    Thế nhưng tôi cần tất cả tiền tôi có thể có được để mua xe.

    Azubuike  

    Ờ, nếu anh không có số hồ sơ thuế anh sẽ không khai thuế được và khi ấy anh có thể gặp rắc rối với Sở Thuế.

    Faraji  

    Làm sao anh biết được mấy chuyện này vậy, Azubuike?

    Azubuike  

    Khamisi và tôi có số hồ sơ thuế khi anh ấy xin được việc hồi năm ngoái.

    Faraji  

    Tôi có ý kiến này nè. Giả như tôi mượn số hồ sơ thuế của anh khi tôi bắt đầu đi làm được không?

    Azubuike  

    Làm vậy không được, tôi không thể để cho người khác sử dụng số hồ sơ thuế của tôi được. Tôi sẽ gặp rắc rối to. Anh cần phải xin số cho riêng anh.

    Faraji  

    Vậy à, thế làm sao tôi xin được số hồ sơ thuế?

    Azubuike  

    Khamisi và tôi xin số hồ sơ thuế của chúng tôi tại Sở Thuế Vụ. Việc này thiệt là dễ.

    Faraji  

    Tôi sẽ gọi cho họ - hoặc tôi có thể coi trên internet bằng máy computer của anh.

    Azubuike  

    Dễ thôi. Tôi sẽ giúp anh.

    Muốn biết thêm thông tin về số hồ sơ thuế xin vào trang mạng www.ato.gov.au hay gọi số 13 28 61 để hỏi về chuyện thuế khóa cá nhân của quý vị.

    Muốn biết thêm thông tin về cách thức giữ số hồ sơ thuế cho an toàn, xin vào xem trang mạng về tội mạo lý lịch tại www.ato.gov.au/identitycrime

    Nếu quý vị không nói rành tiếng Anh và muốn nói chuyện với nhân viên thuế vụ, xin gọi cho Dịch Vụ Thông Phiên Dịch qua số 13 14 50 để được giúp đỡ.

    Starting a job

    Nếu quý vị kiếm được tiền từ công việc làm, chủ nhân sẽ trừ thuế từ lương của quý vị trong năm lợi tức và gửi về Sở Thuế. Ðây là cách thức hầu hết mọi người trả thuế tại Úc. Khoản tiền thuế này sẽ được chi dùng vào những thứ tất cả mọi người chúng ta đều cần như giáo dục, bệnh viện, đường xá và các dịch vụ khác

    Một năm lợi tức là khoảng thời gian 12 tháng bắt đầu từ ngày 1 tháng Bảy và kết thúc vào ngày 30 tháng Sáu năm sau đó. Năm lợi tức cũng còn được gọi là năm tài khóa.

    Khi quý vị bắt đầu đi làm, chủ nhân sẽ hỏi số hồ sơ thuế của quý vị để tính ra phải trừ bao nhiêu thuế từ tiền lương của quý vị.

    Ngoài ra người chủ còn phải trả vào tiền super cho quý vị. Super là một tiếng Úc để chỉ tiền cấp dưỡng hay tiền tiết kiệm khi về hưu. Nếu quý vị là một công nhân viên, chủ nhân của quý vị thông thường phải trả một khoản tiền gọi là "tiền đóng góp" vào trong một trương mục hưu bổng cho quý vị. Họ sẽ trả khoản đóng góp này thêm vào với lương của quý vị.

    Khi quý vị bắt đầu đi làm, chủ nhân sẽ hỏi các chi tiết về qũy hưu bổng của quý vị. Một qũy hưu bổng cũng giống như một ngân hàng. Thông thường quý vị có thể chọn qũy hưu bổng mình sử dụng. Nếu quý vị không chọn qũy hưu bổng, chủ nhân sẽ chọn dùm cho quý vị.

    Quý vị chỉ có thể rút tiền hưu bổng ra trong một số hoàn cảnh đặc biệt nào đó; tỷ dụ như khi quý vị nghỉ hưu.

    Nếu quý vị phải tốn tiền để kiếm được khoản lợi tức phải chịu thuế, quý vị có thể khai khoản chi tiêu này để xin được khấu trừ thuế. Khoản khấu trừ thuế sẽ giảm bớt số lợi tức quý vị phải trả thuế.

    Quý vị có thể khai xin khấu trừ thuế những món tiền mình đã chi tiêu vào:

    • đồng phục, quần áo bảo hộ lao động hay các dụng cụ và trang thiết bị quý vị cần để làm việc
    • xe cộ hay các phí tổn đi lại trong khi làm việc, hay
    • quà tặng hay tiền tặng cho các tổ chức từ thiện được chấp nhận hay các tổ chức gây qũy.

    Hãy giữ tất cả các hóa đơn hay biên nhận khi quý vị chi tiêu những khoản tiền này để lưu hồ sơ của mình. Quý vị phải báo cho chúng tôi biết lợi tức của quý vị và các khoản khấu trừ trên mẫu khai thuế để quý vị có thể trả đúng mức thuế. Quý vị phải điền mẫu khai thuế mỗi năm một lần và gửi về sở thuế

    Chủ nhân  

    Vâng Faraji, tôi rất hài lòng với đơn xin và buổi phỏng vấn của anh. Tôi muốn nhận anh vào làm việc. Chúng tôi có những đơn đặt hàng lớn phải thực hiện và chúng tôi chắc chắn là có thể sử dụng được khả năng của anh.

    Faraji  

    Thật là tuyệt, xin cảm ơn bà đã cho tôi cơ hội, thưa bà Trinh, tôi sẽ không làm bà thất vọng đâu.

    Chủ nhân  

    Có một vài mẫu đơn chúng ta phải điền và tôi cần một số thông tin mà tôi không có được trên đơn xin việc của anh? Faraji, Anh có số hồ sơ thuế không?

    Faraji  

    Thưa bà Trinh, có. Sở Thuế gửi cho tôi hôm tuần rồi

    Chủ nhân  

    Tốt lắm, tôi biết số này phải luôn luôn được cất kỹ an toàn, tuy nhiên với tư cách là chủ của anh, tôi cần anh điền vào mẫu này-đây là mẫu khai số hồ sơ thuế để giúp tôi tính ra lương của anh. Và anh cần phải đọc và điền vào mẫu này về việc chọn qũy hưu bổng. Anh phải tính xem qũy hưu bổng của ngành nghề chúng ta có lợi nhất cho anh hay không hoặc anh có thể chọn một qũy khác.

    Faraji  

    Tôi có thể tìm hiểu thêm về qũy super trước khi chọn được không?

    Chủ nhân  

    Tất nhiên là được, anh có thể lấy các mẫu này đem về.

    Faraji  

    Tôi có cần mua đồng phục để mặc hay không?

    Chủ nhân  

    Không chúng tôi sẽ cấp đồng phục cho anh thế nhưng anh cần mua vài đôi giày an toàn - khi mua nhớ giữ biên nhận vì anh có thể khai chi phí để xin khấu trừ thuế.

    Faraji  

    Xin cảm ơn bà Trinh. Khi nào thì tôi có thể bắt đầu được?

    Chủ nhân  

    Anh đến đây ngày thứ Năm được không? Sẽ có một số buổi huấn luyện khởi sự về an toàn…

    Muốn biết thêm chi tiết xin vào trang mạng www.ato.gov.au hay gọi số 13 28 61 để hỏi về chuyện thuế khóa cá nhân của quý vị.

    Nếu quý vị không nói rành tiếng Anh và muốn nói chuyện với nhân viên thuế vụ, xin gọi cho Dịch Vụ Thông Phiên Dịch qua số 13 14 50 để được giúp đỡ.

    Tax returns

    Quý vị phải báo cho Sở Thuế biết số lợi tức của mình và các khoản khấu trừ để có thể trả đúng mức thuế. Quý vị sẽ làm chuyện này bằng cách khai thuế mỗi năm. Tờ khai thuế là một mẫu trên đó quý vị điền tất cả các chi tiết về thuế khóa của mình trong năm tài khóa

    Ðiều này có nghĩa là quý vị chịu trách nhiệm báo cho Sở Thuế biết trên tờ khai thuế của mình lợi tức quý vị nhận được là bao nhiêu và quý vị được những khoản khấu trừ nào.

    Quý vị phải kê khai tất cả mọi khoản lợi tức trên tờ khai thuế kể cả các lợi tức có được từ nước ngoài hay từ đầu tư.

    Ðể chuẩn bị cho bản khai thuế chính xác và chứng minh cho những khoản nào quý vị khai khấu trừ thuế, quý vị cần giữ các giấy tờ cẩn thận. Sau khi năm tài khóa kết thúc, chủ nhân sẽ gửi cho quý vị một bản tóm tắt tiền trả (payment summary) cho biết quý vị đã kiếm được bao nhiều tiền và họ đã trừ bao nhiêu thuế từ lương của quý vị.

    Quý vị sẽ dùng các giấy tờ mình lưu giữ và chi tiết của bản tóm tắt tiền trả để nạp bản khai thuế hạn chót vào ngày 31 tháng Mười mỗi năm

    Quý vị sẽ được hoàn tiền thuế nếu:

    • tiền quý vị kiếm được không quá một mức nào đó, hay
    • chủ nhân của quý vị trừ thuế từ lương nhiều hơn mức quý vị cần trả

    Nếu quý vị chưa trả đủ thuế, Sở Thuế Vụ sẽ gửi giấy đòi khoản tiền quý vị còn thiếu và quý vị phải trả số này.

    Cách dễ nhất để chuẩn bị và nạp bản khai thuế là sử dụng dịch vụ khai thuế điện tử miễn phí. Dịch vụ này an toàn, bảo đảm và dễ dàng-và hiện có cả triệu người sử dụng. Trong hầu hết các trường hợp, khai thuế bằng hình thức điện tử sẽ được cứu xét và tiền hoàn thuế sẽ được gửi trả lại cho quý vị trong vòng 14 ngày. Quý vị có thể tải xuống mẫu khai thuế điện tử tại http://www.ato.gov.au/

    Những Nhân Viên Thiện Nguyện đã được huấn luyện thường tổ chức các buổi giúp khai thuế miễn phí cho người có lợi tức thấp từ tháng Bảy đến tháng Mười mỗi năm. Họ sẽ giúp quý vị điền và nạp bản khai thuế. Xin điện thoại số 13 28 61 để xem quý vị có được sử dụng dịch vụ này hay không cũng như để xin số điện thoại liên lạc của Trung Tâm Trợ Giúp Khai Thuế gần nhà quý vị nhất.

    Quý vị có thể chọn trả tiền cho một đại diện khai thuế để họ giúp quý vị chuẩn bị và nạp bản khai thuế. Quý vị chỉ nên chọn những đại diện khai thuế nào có đăng bạ hành nghề. Chỉ những đại diện khai thuế có đăng bạ mới có thể tính lệ phí chuẩn bị/nạp bản khai thuế. Muốn tìm biết xem một đại diện khai thuế nào có đăng bạ hành nghề hay không xin vào trang mạng của Hội Ðồng Đại Diện Khai Thuế tại địa chỉ http://www.tabd.gov.auExternal Link

    Ngay cả khi có người giúp quý vị điền mẫu khai thuế, kể cả các nhân viên khai thuế, quý vị vẫn chính là người chịu trách nhiệm bảo đảm các thông tin trong bản khai thuế là chính xác.

    Azubuike  

    Ê, Faraji, tôi tưởng anh đang đi đâu lái chiếc xe mới rồi chớ.

    Faraji  

    Tôi cũng mong được vậy. Tôi cần phải khai thuế và chẳng biết bắt đầu từ đâu

    Azubuike  

    Tôi mới khai thuế hồi tuần rồi. Tôi dùng mẫu khai thuế điện tử.

    Faraji  

    Khai thuế điện tử? Cái gì vậy?Khoan để tôi đoán thử coi, có phải nó là thứ gì đó trên computer của anh từ internet, phải không?

    Azubuike  

    Phải, đây là một nhu liệu của Sở Thuế Vụ mà anh có thể sử dụng để điền và nộp bản khai thuế miễn phí bất cứ khi nào anh cần. Tôi thấy nó trên trang mạng của Sở Thuế Vụ. Họ nói là cả triệu người dùng nó.

    Faraji  

    Và anh thử rồi? Anh thấy nó ra sao?

    Azubuike  

    Dễ lắm. Chương trình này tính ra hầu hết mọi khoản tiền cho tôi và nó tải xuống nhiều thông tin tôi cần cho bản khai thuế của mình.

    Nó cũng cho tôi biết các gợi ý về những thứ gì tôi có thể khai khấu trừ và cho tôi các nối kết với nhiều thông tin khác.

    Tôi thích cách nó hỏi tôi các câu hỏi về tất cả mọi lãnh vực của bản khai thuế và bảo đảm tôi làm đúng ngay lần đầu. Tôi cũng thích là nó cho tôi biết chỉ trong hai tuần nữa tôi sẽ có thêm trong túi 417 đô-la!

    Faraji  

    Ồ nghe đã quá ... Ê Azubuike, tôi xài máy computer của anh được không?

    Azubuile  

    Không, hệ thống internet của tôi bị trục trặc rồi

    Faraji  

    Trời đất! Vậy làm sao tôi khai thuế được bây giờ?

    Azubuile  

    Ờ, anh có thể thử nhờ các nhân viên thiện nguyện giúp khai thuế tại trung tâm cộng đồng - anh có biết chỗ ở gần siêu thị hay không? Chỗ đó giúp khai thuế miễn phí tuy nhiên anh cần phải lấy hẹn

    Faraji  

    Ðược, hay lắm. Bây giờ mình điện thoại đến xem họ có giúp được gì cho tôi hay không.

    Azubuike  

    Ðược rồi, thế nhưng chúng mình cần phải đi mua sắm trước đã, cho nên chúng tôi cần xe của anh. Tôi lái được không?

    Muốn biết thêm chi tiết xin vào trang mạng www.ato.gov.au hay gọi số 13 28 61 để hỏi về chi tiết thuế khóa cá nhân của quý vị

    Nếu quý vị không nói rành tiếng Anh và muốn nói chuyện với nhân viên thuế vụ, xin gọi cho Dịch Vụ Thông Phiên Dịch qua số 13 14 50 để được giúp đỡ.

      Last modified: 17 Aug 2009QC 27225