Emeklilik fonu nedir?
Emeklilik fonu (“superannuation” ya da kısaca “super”) emekliliğinizde geçiminizi sağlamak için iş hayatınız boyunca biriktirdiğiniz paradır.
Emeklilik fonu sizin için önemlidir, çünkü ne kadar çok biriktirirseniz, emekliliğinizde o kadar fazla paranız olur.
Emeklilik fonundaki paranızı yalnızca belirli durumlarda çekebilirsiniz: örneğin, 60 yaşına ulaştıktan sonra emekli olduğunuzda veya çalışmaya devam ediyor olsanız bile 65 yaşına girdiğinizde.
Emeklilik fonuna nasıl birikim yapabilirim?
Çoğu kişi için, işvereniniz sizin adınıza bir emeklilik fonu hesabına asgari bir miktar para (“katkı payı”) yatırır. Buna “emeklilik fonu garantisi” denir. İşverenler bu katkı paylarını maaş ve ücretinize ilave olarak öderler.
İşvereninizin ne kadar emeklilik fonu ödemesi gerektiği yasayla belirlenir. İşvereniniz, bir işletme sözleşmesi veya sektörel yönetmelik kapsamında sizin adınıza ek emeklilik fonu ödemesi yapmak zorunda kalabilir.
İşvereniniz, size yaptığı ödeme miktarına bakılmaksızın emeklilik fonunuza katkı sağlar.
Bu durum gündelik, yarı zamanlı veya tam zamanlı çalışıyor olmanız ve geçici oturumunuzun bulunması durumunda da geçerlidir. Ayrıca, esas olarak emek karşılığında ücret alan bir yükleniciyseniz Avustralya işletme numaranız (ABN) olsa bile bu haktan yararlanabilirsiniz. 18 yaşından küçükseniz emeklilik fonu almaya hak kazanabilmek için haftada 30 saatten fazla çalışmanız gerekir.
Emeklilik fonuma para nasıl yatırılır?
İşvereniniz, emeklilik fonuna hak kazanan gelirleriniz (qualifying earnings) üzerinden mevcut emeklilik fonu garantisi oranını (İngilizce) temel alarak asgari bir tutar ödemekle yükümlüdür. İşvereniniz, bu paranın maaş gününden (yani, hak kazanan gelirlerinizin (qualifying earnings) ödendiği günden) itibaren en geç 7 iş günü içinde emeklilik fonunuza yatırılmasını sağlamalıdır.
Hak kazanan gelirler (qualifying earnings), emeklilik fonu garantisi katkı paylarına hak kazanan düzenli maaşınız ve diğer gelirlerinizdir.
Emeklilik fonu birikimlerinize siz de para ekleyebilirsiniz ve bazen Avustralya Hükümeti de para yatırır.
Emeklilik fonu birikimlerimi nasıl takip edebilirim?
Emeklilik fonunuzda vergi kimlik numaranızın (TFN) kayıtlı olduğundan emin olmak, emeklilik fonunuzu takip etmenizi, hesaplar arasında aktarmayı ve işvereninizden veya devletten emeklilik fonu ödemeleri almanızı kolaylaştırır.
Emeklilik fonunuzda TFN numaranızın kayıtlı olup olmadığını, size gönderilen ekstreleri inceleyerek kontrol edebilirsiniz.
Emeklilik fonunuzu myGov kullanarak takip edin
Bir myGov hesabı oluşturup ATO ile bağlayarak şunları yapabilirsiniz:
- İzini kaybettiğiniz veya unuttuğunuz hesaplar dahil olmak üzere tüm emeklilik fonu hesaplarınızın ayrıntılarını görebilirsiniz
- Emeklilik fonu hesaplarınızın performansını ve ücretlerini diğer MySuper ürünleriyle karşılaştırmak için YourSuper karşılaştırma aracını (İngilizce) kullanabilirsiniz
- ATO tarafından tutulan emeklilik fonunu bulabilirsiniz. Hükümet, emeklilik fonunuz veya işvereniniz emeklilik fonunuzu aktaracak bir hesap bulamazsa biz sizin adınıza bu fonu tutarız
- Emeklilik fonunuzu tercih ettiğiniz emeklilik fonu hesabına aktararak birden fazla emeklilik fonu hesabını birleştirebilirsiniz; bu bir fondan fona aktarım ise genellikle 3 iş günü içinde gerçekleştirilir.
Sonraki adımlar:
- myGov hesabıExternal Link (İngilizce) oluşturun veya oturum açın ve ATO ile bağlayın
- Çevrimiçi hizmetimizi (İngilizce) kullanın
- ATO appGov'a (İngilizce) aracılığıyla myGov'a erişin
- Bu kontrol listesini (İngilizce) kullanarak emeklilik fonunuzun durumunu gözden geçirin
İşverenim doğru emeklilik fonu ödemesi yapmıyorsa ne yapmalıyım?
İşvereninizle konuşun ve ona aşağıdaki soruları sorun:
- Emeklilik fonunuzu ne sıklıkla ödüyor
- Hangi fona ödüyor
- Ne kadar ödüyor.
Emeklilik fonunuzdan aldığınız son üye ekstrenizi kontrol edin veya fonla iletişime geçerek işvereninizin emeklilik fonunuza ödeme yaptığını teyit edin.
Hâlâ işvereninizin hak ettiğiniz emeklilik fonu ödemesini yapmadığınızı düşünüyorsanız şunları yapabilirsiniz:
- İşvereninizin ödemediği emeklilik fonu katkı paylarını bildirin (İngilizce)
- 13 10 20 numaralı telefondan bizi arayın.
Emeklilik fonunu nasıl seçerim?
Çoğu kişi katkı paylarının yatırılmasını istediği emeklilik fonunu seçebilir. Hak sahibiyseniz işvereniniz size çalışmaya başladığınız günden itibaren 28 gün içinde Emeklilik fonu standart seçim formu (İngilizce) vermelidir; böylece, bu seçimi yazılı olarak yapabilirsiniz.
YourSuper karşılaştırma aracı (İngilizce), MySuper ürünlerini karşılaştırmanıza ve ihtiyaçlarınıza uygun bir emeklilik fonu seçmenize yardımcı olacaktır.
Bir emeklilik fonu seçmezseniz, işvereniniz katkı paylarınızı mevcut emeklilik fonunuza (kişiye bağlı emeklilik fonu (stapled super fund) denilir) (İngilizce) yatırır.
Kişiye bağlı emeklilik fonu (stapled super fund), çalışanların iş değiştirmeleri durumunda da kendileriyle birlikte taşınacak şekilde çalışana "bağlı" olan mevcut bir emeklilik fonu hesabıdır.
Kişiye bağlı emeklilik fonunuz (stapled super fund) yoksa işvereniniz emeklilik fonunuzu kendi seçtiği bir emeklilik fonuna yatırır.
Katkı paylarınızın mevcut bir emeklilik fonu hesabına yatırılmasını istiyorsanız ancak emeklilik fonu hesap bilgilerinizi hatırlayamıyorsanız myGov'u kullanarak tüm emeklilik fonu hesaplarınızı görebilirsiniz.
Emeklilik fonunuzla ilgilenmek için erken diye bir şey yoktur. Kendi emeklilik fonunuzu seçin ve düzenli olarak ilgilenin, çünkü bugün yaptığınız seçimler gelecekteki yaşam tarzı seçeneklerinizi şekillendirmeye yardımcı olacaktır.
Emeklilik fonu birikimimi nasıl artırabilirim?
İşvereninizin ödediği katkı paylarının yanı sıra, kendi katkı paylarınızı da ekleyerek emeklilik fonunuza katkıda bulunabilirsiniz. Vergi öncesi gelirinizden emeklilik fonuna “maaş kesintisi” yapabilir veya vergi sonrası gelirinizden emeklilik fonuna katkı payı ödeyebilirsiniz.
Her mali yılda ek vergi ödemeden emeklilik fonuna yatırabileceğiniz tutar için “üst sınır” adı verilen limitler vardır. Bu üst sınırların üzerinde katkı yaparsanız ek vergi ödemeniz (İngilizce) gerekebilir. Emeklilik fonunuza (işveren katkı payları dahil) vergi avantajlı katkı payı üst sınırı (İngilizce) üzerinde katkı yapmayı planlıyorsanız profesyonel danışmanlık alın.
Hükümet emeklilik katkı payları
Düşük veya orta gelirliyseniz Avustralya Hükümeti'nden emeklilik fonu katkı payı (İngilizce) almaya hak kazanabilirsiniz.
Vergi beyannamenizi verin; böylece, $500 tutarına kadar emeklilik fonu ortak katkı payı ödemesi almaya hak kazanıp kazanmadığınızı kontrol edebiliriz. Geri ödeme alacağınızı düşünmeseniz bile beyanname vermeniz önemlidir. Emeklilik fonu ortak katkı payı için başvuruda bulunmanıza gerek yoktur.
Emeklilik fonu birikimime nasıl erişebilirim?
Genel olarak, emeklilik fonu paranıza emekli olduğunuzda erişebilirsiniz. Ancak, ciddi mali zorluklar ve belirli tıbbi durumlar gibi bazı durumlarda emeklilik fonu birikimlerinize erken erişebilirsiniz.
Emeklilik birikimlerinizin bir kısmına meşru bir nedenle daha erken ihtiyacınız varsa başvurmadan önce emeklilik fonunuza bu birikimlere erişip erişemeyeceğinizi sorun.
Avustralya'dan ayrılan geçici oturum sahipleri
Avustralya'da çalışan ve emeklilik fonu almaya hak kazanan bir geçici oturum sahibiyseniz işvereniniz sizin adınıza emeklilik fonu katkı paylarını ödemekle yükümlüdür. Avustralya'dan ayrıldıktan sonra emeklilik fonundaki paranızı geri alabilirsiniz. Bu ödemeye Avustralya'dan Ayrılma Emeklilik Fonu Ödemesi (DASP) denir.
Yeni Zelanda vatandaşları ve Avustralya'da daimi oturum sahipleri bu ödemeye hak kazanamazlar.
Hak kazanıp kazanmadığınızı görmek ve DASP için çevrimiçi olarak veya kağıt başvuru formunu indirerek başvurmak için Geçici oturum sahipleri ve emeklilik fonu sayfasını (İngilizce) ziyaret edin.
Yurt dışından gelen emeklilik fonu parası
Yurt dışından kendi paranızı veya emeklilik fonlarınızı getiriyorsanız bilmeniz gereken özel vergi kuralları olabilir. Mali danışmanınız veya göçmenlik acentenizle görüşün.
Emeklilik fonu birikimime erken erişim tekliflerine karşı dikkatli olmalı mıyım?
Emekli olmadan önce emeklilik fonu birikiminize erken erişim sağlamayı teklif eden kişi veya kuruluşlara karşı dikkatli olun. Borçlarınızı ödemek, ev veya araba satın almak, hatta tatile çıkmak gibi nedenlerle emeklilik fonu birikimlerinize erişmenize yardımcı olan düzenlemeler yasa dışıdır ve bu yola başvurursanız ağır cezalar uygulanır.
Örnek: Phil bir tuzaktan kurtuldu
Son birkaç aydır araba almak için para biriktiriyordum. İş arkadaşlarımdan biri, araba ödemelerine yardımcı olmak için emeklilik fonu paramın bir kısmını çekmeme yardım edebilecek bir arkadaşından bahsetti.
Neyse ki, ATO internet sitesini kontrol ettim ve bunun yasa dışı olduğunu öğrendim. Çektiğim paradan 45% oranında vergi kesilecekti. Bunun yanı sıra para cezaları ve muhtemelen hapis cezasıyla da karşı karşıya kalacaktım: çok pahalı bir hata.
End of exampleBu bilgi diğer dillerde de mevcuttur.
Daha fazla bilgi
Emeklilik fonu hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, ato.gov.au/individuals/super (İngilizce) adresini ziyaret edin veya 13 10 20 numaralı telefondan bizi arayın.
İngilizceyi iyi konuşamıyorsanız ve bir vergi memuruyla görüşmek istiyorsanız görüşmenizde yardım almak için Yazılı ve Sözlü Tercümanlık Hizmeti'ni (TIS National) 13 14 50 numaralı telefondan arayın.