ပသဲစးအတၢ်သိၣ်တၢ်သီ

လၢတၢ်နဲၣ်ကျဲတခါအံၤအပူၤ-

• ဘၣ်ဃးဒီးပသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီ
• ပတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးမၤတၢ်လၢနဂီၢ်
• တၢ်လၢပဃ့ထီၣ်လၢနအိၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်
• တၢ်မၤအပတီၢ်တဖၣ်လၢတၢ်ကမၤအီၤဖဲနမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးတၢ်ကွၢ်သမံသမိးက့ၤတၢ်ဆၢတဲာ်တခါန့ၣ်လီၤ
• တၢ်မၤအပတီၢ်တဖၣ်လၢတၢ်ကမၤအီၤဖဲနသးမ့ၢ်တမံဒီးပတၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအခါ
• မ့ၢ်တၢ်ကဆဲးကျိးပှၤဒ်လဲၣ်
• ဆီၣ်ထွဲတၢ်ဘျၢသဲစးအတၢ်နဲၣ်ကျဲလီၤ

ဘၣ်ဃးဒီးပသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီ

ပရဲၣ်ကျဲၤပၢဆှၢအီးစတြ့လယါခိသွဲ, စူပၢၣ်ဒီးမုၢ်၀ဲၤတၢ် ဆဲးလီၤမံၤအတၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်လီၤ. ပဆီၣ်ထွဲစ့ၢ်ကီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤပဒိၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်ဘျုးဟ့ၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်ဆူပှၤတ၀ၢအပူၤန့ၣ်လီၤ.

ပတၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်န့ၣ်အကါဒိၣ်လၢတၢ် ကဆီၣ်ထွဲတၢ်အိၣ်မူအကျိၤအကွာ်လၢပသးမုာ်လၢအီး စတြ့လယါအပူၤ, အဒိဒ်သိး ဆူၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်ထွဲ, တၢ် ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးပှၤတ၀ၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤမၤစၢၤတၢ် တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

နအိၣ်ဒီးမူဒါတခါလၢတၢ်ကမၤစၢၤမၤကဲထီၣ်တၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. နတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်တဘျီတခီၣ် ကလိၣ်ဘၣ်နၤလၢန ကမၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤန့ၣ်လီၤ.

ပအဲၣ်ဒိးမၤလီၤတံၢ်လၢကိးဘျီဒဲးဖဲနမၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤအဖီခိၣ်နတၢ်လဲၤခီဖျိန့ၣ်အညီဒီးမူာ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ.

သဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတခါအံၤ-

• ရှဲပၠးတၢ်လၢနကွၢ်လၢ်အီၤသ့ဖဲနမၤတၢ်ဒီးပှၤအခါမ့ၢ်မနုၤလဲၣ်လီၤ
• တၢ်သူအီၤလၢပှၤကိးဂၤဒဲးလၢအမၤတၢ်ဒီးပှၤ
• အဒိးသန့ၤထီၣ်လၢတၢ်သိၣ်တၢ်သီတဖၣ်, တၢ်ဘျၢတဖၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီမိၢ်ပှၢ်တဖၣ်လၢပခံဖုလၢာ်ကဘၣ်လူၤပိာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲနမ့ၢ်တအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်တၢ်ဆၢတဲာ်တခါလၢပမၤအီၤမ့တမ့ၢ်နာ်လၢပမ့ၢ်တလူၤပိာ်မၤထွဲသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီဘၣ်န့ၣ်တၢ်မၤအပတီၢ်တဖၣ်လၢနမၤအီၤသ့န့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လီၤ.

ထုးန့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢလံာ်တကဘျံးအံၤအလိၤလၢ ပသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီ (NAT 75579, PDF 283KB)This link will download a file (အဲကလံးကျိာ်).

ပတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးမၤတၢ်လၢနဂီၢ်

တၢ်တီတၢ်တြၢ်ဒီးတၢ်ကူစါလၢအကြၢးဘၣ်ဖိးမံ

ပတၢ်ရ့လိာ်သးဒီးနၤန့ၣ်ကဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်လၢတၢ်နာ်ဒီးတၢ်ပာ်ကဲလိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပဟ့ၣ်လီၤသးလၢတၢ်တီတၢ်တြၢ်, သကဲာ်ပ၀းအသနိဘၣ်ဒီးသ့ဟံးန့ၢ်မူဒါလၢတၢ်ကိးမံၤဒဲးလၢပမၤအီၤန့ၣ်လီၤ.

ပက-

• ရ့နၤပှဲၤတၢ်သ့ၣ်စူးဆဲးလၤ, တၢ်ဆိကမိၣ်န့ၢ်တၢ်လၢနဂီၢ်ဒီးတၢ်ပာ်ကဲန့ၣ်လီၤ
• မၤတၢ်ပှဲၤတၢ်တီတၢ်လိၤဒီးတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ (အဲကလံးကျိာ်)
• တအိၣ်ဃူတၢ်ဘၣ်ဒီးမၤတၢ်လၢတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢအဂ့ၤ
• ရ့နၤဒ်ပှၤတီပှၤလိၤမ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနပအိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢ ပကဆိကမိၣ်တၢ်လၢအဂၤဒီးဟ့ၣ်နၤဒီးခွဲးယာ်လၢနကရှဲ ပၠးတၢ်ဂ့ၢ်လီၤ
• မၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤလၢနဃုထၢအီၤလၢကကဲခၢၣ်စးလၢနဂီၢ်,အဒိဒ်သိးပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်စဲၣ်နီၤတဂၤန့ၣ်လီၤ.

စဲၣ်နီၤအတၢ်မၤစၢၤ

ပသ့ၣ်ညါနခွဲးယာ်တဖၣ်ဒီးမူဒါတဖၣ်လၢအအိၣ်လၢတၢ်သိၣ်တၢ်သီအဖီလာ်န့ၣ်ကဲတၢ်လၢအကီသ့လီၤ. ပတိာ်ပာ်လၢပကဟ့ၣ်နၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဒီးတၢ်မၤစၢၤလၢတၢ်နာ်အီၤသ့, မၤန့ၢ်သူဘၣ်ညီဒီးအဘျုးအိၣ်လၢ ကမၤစၢၤနၤဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်နခွဲးယာ်တဖၣ်ဒီးမၤထီၣ်ဘးနမူဒါတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပက-

• ခီဆၢတၢ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအချုးတၢ်ဆၢကတီၢ်, အဘၣ်ဒီးနၢ်ပၢၢ်ဘၣ်အီၤညီန့ၣ်လီၤ
• မၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤတ၀ၢလၢကဒုးကဲထီၣ်ပပီးလီတဖၣ်ဒီးတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်ဒ်သိးကညီလၢတၢ်ကသူအီၤအဂီၢ်ဒီးဒုးပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်တၢ်န့ၣ်လီၤ
• ဟ့ၣ်ပတၢ်မၤစၢၤခီဖျိဒံၤကၠံၣ်တၢၣ်အက့ၢ်အဂီၤမ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢကျိၤကျဲအဂၤတဘိမ့ၢ်ဖိးမံဒိၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဆီၣ်ထွဲဒီးတၢ်မၤစၢၤ

ပနၢ်ပၢၢ်လၢပှၤကညီတဖၣ်ကလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢကျိၤကျဲအါဘိ,လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်လၢအတဒ်သိးလိာ်အသးအပူၤလီၤ.ပသ့ၣ်ညါလၢအကကီဒိၣ်လၢနဂီၢ်လၢနကမၤထီၣ်ဘးနမူဒါတဖၣ်ဖဲနမ့ၢ်လဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ညီညီ, တၢ်ဆၢကတီၢ်အကီအခဲတဖၣ်မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခီဖျိတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အတၢ်မၤအသးတဖၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. ဖဲပသုးကွံာ်နမူဒါတဖၣ်လၢတၢ်အိၣ်သးအါတက့ၢ်အပူၤမ့ၢ်တသ့န့ၣ်, ကျဲအဂၤလၢပမၤစၢၤနၤလၢန ကမၤထီၣ်ဘးနမူဒါန့ၣ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ကအိၣ်၀ဲလီၤ.

ပက-

• ကနၣ်နတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်ဒီးပကကွၢ်ဆိကမိၣ်အီၤဖဲပမၤအီၤမ့ၢ်သ့အခါလီၤ
• ဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲဖဲတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အတၢ်မၤအသး တဖၣ်အဆၢကတီၢ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ
• ဟ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤဖဲနမ့ၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢတၢ်ကနၣ်ပၢၢ်မ့တမ့ၢ်မၤန့ၢ်သူပတၢ်မၤစၢၤတဖၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

နဂ့ၢ်နကျိၤလၢတၢ်ထၢဖှိၣ်အီၤဒီးနတၢ်သဒံၣ်သဒၢအတၢ် ဘံၣ်တၢ်ဘၢ

ပဟံးန့ၢ်မူဒါလၢတၢ်ကဒီသဒၢနတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ. တၢ်သဒံၣ်သဒၢဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢအဘၣ်ထွဲဒီးနနီၢ်တဂၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ်အိၣ်လၢမုၢ်မဆါတနံၤအံၤဒံၤကၠံၤတၢၣ်အက့ၢ်အဂီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.

ပက-

• ပာ်ကဲ နတၢ်သဒံၣ်သဒၢ (အဲကလံးကျိာ်) ဒီးကထုးထီၣ်ပာ်ဖျါနတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဖဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီမ့ၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲအခါဧိၤလီၤ
• သူ၀ဲဒၣ် လီပှာ်ယဲၤအဖီခိၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဒီးတၢ်ဒီသဒၢက့ၢ်ပနီၣ် (အဲကလံးကျိာ်) လၢကပာ်နတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤထၢဖှိၣ်ဒီးလီပှာ်ယဲၤအဖီခိၣ်တၢ်ဆှၢကျိၣ်စ့န့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢအီၤဒီးပူၤဖျဲး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ
• မၤန့ၢ်,သူဒီးနီၤဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤထၢဖှိၣ်ပာ် (အဲကလံးကျိာ်) ပှဲၤတၢ်သကဲာ်ပ၀း အသနိလၢအဘၣ်ဒီးပှဲၤတၢ်ဖိးသဲစးလၢကဟ့ၣ်လီၤပတၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်လီၤ.

ဒုးသ့ၣ်ညါနၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ

ပဟ့ၣ်လီၤပသးလၢတၢ်ဖံးမၤတၢ်ပှဲၤတၢ်အိၣ်ဖျါဆှဲဆှဲဒီးသ့ဟံးန့ၢ်မူဒါလၢတၢ်ဖံးမၤသကိးတၢ်ဒီးနၤဒီးပှၤတ၀ၢန့ၣ်လီၤ.

ပက-

• ရှဲပၠးပတၢ်ဆၢတဲာ်တဖၣ်လီၤ
• ဒုးသ့ၣ်ညါနၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဃးပတၢ်ဂုာ်ထီၣ်ပသီထီၣ်လီၤ
• ဆဲးကျိးဆဲးကျၢဒီးရှဲပၠးနခွဲးယာ်တဖၣ်, မူဒါတဖၣ်ဒီးကွၢ်သမံသမိးက့ၤတၢ်ဃုထၢတဖၣ်လီၤ
• ဟ့ၣ်နၤဒီး တၢ်မၤန့ၢ်သူနတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ (အဲကလံးကျိာ်), ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအမၤစၢၤပှၤလၢကမၤတၢ်ဆၢတဲာ်တဖၣ်,ဖဲမ့ၢ်ဖိးမံအခါန့ၣ်လီၤ.

တၢ်လၢပဃ့ထီၣ်လၢနအိၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်

လၢသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီအဖီလာ်နကအိၣ်ဒီးမူဒါတဘျုးမံၤလၢနကဘၣ်မၤအီၤလၢအဒိးသန့ၤထီၣ်လၢနတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဖီခိၣ်လီၤ.

• ရ့ပှၤပှဲၤတၢ်သ့ၣ်စူးဆဲးလၤ, ဆိကမိၣ်န့ၢ်တၢ်လၢ ပဂီၢ်ဒီးပာ်ကဲတၢ်န့ၣ်လီၤ.
• တီလိၤဒီးလူၤပိာ်မၤထွဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ်လီၤ.
• စံးဆၢပတၢ်သံကွၢ်တဖၣ်လၢအဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဒီးဟ့ၣ်ပှၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးတဖၣ်ခဲလၢာ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ပကသံကွၢ်နၤဒီးတၢ်သံကွၢ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ် ထၢအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ (အဲကလံးကျိာ်) လၢကမၤလီၤတံၢ်တၢ်လၢပနၢ်ပၢၢ်အီၤန့ၣ်အဘၣ်ဒီးချုးဆၢချုးကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
• ဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ပှၤဖဲပှၤတဂၤမ့ၢ်ကဲခၢၣ်စးလၢနဂီၢ်အခါတက့ၢ်. နအိၣ်ဒံးဒီးမူဒါလၢတၢ်ကမၤလီၤတံၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢနဟ့ၣ်ပှၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
• မၤတုၤထီၣ်န မူဒါတဖၣ် (အဲကလံးကျိာ်) ပၣ်ဃုာ်တၢ်တီၣ်ထီၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်အလဲဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲနမၤမ့ၢ်တသ့န့ၣ်, တသ့ဖဲအသ့ဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ပှၤဆိဆိတချုးမုၢ်နံၤမုၢ်သီဘၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးပဆီၣ်ထွဲနၤကသ့အဂီၢ်တက့ၢ်.
• ပာ်တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါလၢအဂ့ၤတဖၣ်ဒီးဟ့ၣ်ဘၣ်ပှၤဖဲတၢ်လိၣ်ဘၣ်မ့ၢ်အိၣ်အခါတက့ၢ်.
• ကွၢ်ထွဲလီၤနသးလၢတၢ်ကပာ်နက့ၢ်ပနီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤပူၤပူၤဖျဲးဖျဲးဒီးဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ပှၤဖဲနတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလီၤတံၢ်တဖၣ်ဆီတလဲအသးအခါတက့ၢ်.

တၢ်မၤအပတီၢ်တဖၣ်လၢတၢ်ကမၤအီၤဖဲနမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးတၢ်ကွၢ်သမံသမိးက့ၤတၢ်ဆၢတဲာ်တခါန့ၣ်လီၤ

ဖဲနမ့ၢ်နာ်လၢပမၤကမၣ်တၢ်တခါလၢပတၢ်ဆၢတဲာ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်, ပကမၤတၢ်ဒီးနၤလၢတၢ်ကဃဲၣ်လီၤ ဘှါလီၤနတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်တသ့ဖဲအသ့အချ့ကတၢၢ်ဒီးအညီကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပဆီတလဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီတသ့ဘၣ်. သနာ်က့, ပမၤစၢၤရှဲပၠးနၤဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီအံၤတၢ်သူအီၤလၢနတၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အဖီခိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်သ့လီၤ.

ပကကွဲးရဲၣ်လီၤစ့ၢ်ကီးနတၢ်ဃုထၢတဖၣ်လၢအပၣ်ဃုာ် တၢ်ကွၢ်သမံသမိးက့ၤအခွဲးယာ်တဖၣ် (အဲကလံးကျိာ်) လၢအဘၣ်ထွဲဒီးသဲစးဒီးမ့ၢ်တၢ်ကတီၣ်ထီၣ်တၢ်ကဒူးကဒ့ၣ်တခါဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်တၢ်မၤအခီၣ်ထံးတပတီၢ်အသိး, တၢၣ်ပီၣ်နတၢ်ဂ့ၢ်ကီ တဖၣ်ဒီးပှၤဒ်သိးပကကွၢ်မ့ၢ်ပဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤအီၤသ့ဧါန့ၣ်လီၤ. နကဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်နၤဒီးတၢ်ဆဲးကျိးလီၤလီၤဆီဆီလၢနကကတိၤတၢ်ကသ့တခါလီၤ,လၢကျဲအဂၤတဘိ ဆဲးကျိးဘၣ်ပှၤ (အဲကလံးကျိာ်).

နဃ့ထီၣ်ဒ်သိးတၢ်ကကွၢ်သမံသမိးက့ၤပတၢ်ဆၢတဲာ်တဘျုးမံၤခီဖျိပဒိၣ်သဘျ့လၢအတပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်ဆၢတဲာ်အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိအပူၤတဂၤသ့စ့ၢ်ကီးလီၤ.

နမ့ၢ်တတူၢ်လိာ်ပဒွဲပူၤတၢ်ကွၢ်သမံသမိးက့ၤတၢ်န့ၣ်, နဃ့ထီၣ်တၢ်ချၢတၢ်ကွၢ်သမံသမိးက့ၤ (အဲကလံးကျိာ်) တၢ်တခါ လၢတၢ်အိၣ်သးအါတက့ၢ်အပူၤ, နလိၣ်ဃ့ထီၣ်ပှၤ ဒီးဒွဲပူၤတၢ်ကွၢ်သမံသမိးက့ၤတၢ်ဂ့ၢ်တခါဒီးသးတမံဒီးတၢ်အစၢတချုးနမၤန့ၢ်တၢ်ချၢအတၢ်ကွၢ်သမံသမိးက့ၤတၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဒိးသန့ၤထီၣ်လၢတၢ်ဆၢတဲာ်လၢနဂ့ၢ်လိာ်အီၤအကလုာ်အဖီခိၣ်, တၢ်ဃုထၢကအိၣ်၀ဲဒၣ်တဘျုးမံၤလၢနဂီၢ်လၢတၢ်ချၢအတၢ်သမံသမိးမၤကွၢ်အဂီၢ်လၢအမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးကွီၢ်ဘျီၣ်မ့တမ့ၢ်စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်တကရၢန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤအပတီၢ်တဖၣ်လၢတၢ်ကမၤအီၤဖဲနသးမ့ၢ်တမံဒီးပတၢ်မၤစၢၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအခါ

ဖဲနသးမ့ၢ်တမံအခါအကါဒိၣ်လၢပကသ့ၣ်ညါအီၤမ့ၢ်ဒ်သိးပမၤဂ့ၤထီၣ်ပတၢ်မၤစၢၤဆူညါကသ့အဂီၢ်လီၤ.

ဖဲပမၤတၢ်မ့ၢ်တတုၤထီၣ်နတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိတဖၣ်မ့တမ့ၢ်နဆိကမိၣ်လၢပမ့ၢ်တလူၤပိာ်ထွဲပသဲစးအတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ်တၢ်မၤအပတီၢ်လၢနမၤအီၤသ့အိၣ်တဘျုးမံၤလီၤ-

1. အခီၣ်ထံးတပတီၢ်န့ၣ်, တၢၣ်ပီၣ်နတၢ်ဘၣ်ယိၣ်တဖၣ်ဒီး ATO အပဒိၣ်တဂၤလၢကကျဲးစၢးဃဲၣ်လီၤ ဘှါလီၤန့ၢ်နတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ်တက့ၢ်. နကဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်နၤဒီးတၢ်ဆဲးကျိးလီၤလီၤဆီဆီလၢနကကတိၤတၢ်ကသ့တခါလီၤ,လၢကျဲအဂၤတဘိ ဆဲးကျိးဘၣ်ပှၤ (အဲကလံးကျိာ်).
2. ဖဲနသးမ့ၢ်တမံအခါ, နဃ့ထီၣ်လၢနကကတိၤတၢ်ဒီးမူဒါခိၣ်တဂၤသ့လီၤ.
3. တၢ်အံၤမ့ၢ်တဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤနတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဒံးဘၣ်တခီ, နဟ့ၣ်ကဒါတၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်သး (အဲကလံးကျိာ်) လၢကမၤဂ့ၤထီၣ်ပတၢ်မၤအကျိၤအကျဲတဖၣ်မ့တမ့ၢ် တီၣ်ထီၣ်တၢ်ကဒူးကဒ့ၣ်တခါ (အဲကလံးကျိာ်) သ့လီၤ.

ပဟံးဖီၣ်မၤတၢ်ဒီးတၢ်ကဒူးကဒ့ၣ်ခဲလၢာ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒီးပညိၣ်လီၤလၢတၢ်ကဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤအီၤချ့ကတၢၢ်ဒီးတီလိၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.

နတၢ်မၤတၢ်ကဒူးကဒ့ၣ်တခါတမၤဘၣ်ဒိနတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးပှၤဘၣ်.

နတီၣ်ထီၣ်တၢ်ကဒူးကဒ့ၣ်တခါဒီးပှၤ၀ံၤအလီၢ်ခံနသးမ့ၢ်တမံဒံးန့ၣ်, နဆဲးကျိး၀ဲဒၣ် ခိသွဲဂ့ၢ်၀ီကမျၢၢ် ပှၤမၤစၢၤတၢ်External Link (Tax Ombudsman) လၢတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသဘျ့တခါအဂီၢ်လီၤ.

န ပတံထီၣ်စ့အီၣ်လိး (အဲကလံးကျိာ်) လၢပအိၣ်သ့စ့ၢ်ကီးဖဲန-

• နာ်လၢပတၢ်ဟံးန့ၢ်တၢ်အရ့တဖၣ်န့ၣ်မၤကဲထီၣ်သဲစးအမူအဒါ
• ကျိၣ်စ့ဟါမၢ်လၢအကဲထီၣ်ခီဖျိပတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပၢဆှၢန့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်တၢ်ကဆဲးကျိးပှၤဒ်လဲၣ်

ဖဲနမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်သံကွၢ်တဖၣ်မ့တမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တဖၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီးပတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးမၤတၢ်လၢနဂီၢ်တမံၤလၢ်လၢ်မ့တမ့ၢ်တၢ်လၢပဃ့ထီၣ်တမံၤမံၤန့ၣ် ဆဲးကျိးဘၣ်ပှၤ (အဲကလံးကျိာ်) မ့တမ့ၢ်ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်တၢ်စဲၣ်နီၤတဂၤလီၤ.

ဆီၣ်ထွဲတၢ်ဘျၢသဲစးအတၢ်နဲၣ်ကျဲလီၤ

တၢ် နဲၣ်ကျဲ (အဲကလံးကျိာ်) ဆီၣ်ထွဲပသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီခီဖျိတၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးဘၣ်ထွဲဒီးပတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသး အမိၢ်ပှၢ်အတၢ်ကွဲးဖှိၣ်တခါလီၤ.